Opis i historia linii 191 Goleszów - Wisła Głębce

Linia (początkowo bocznica) łącząca Goleszów i huty oraz kuźnię w Ustroniu powstała w roku 1888 i należała do Kolei Miast Śląskich i Galicyjskich. Kolejne odcinki wybudowano już po I wojnie światowej w odrodzonej II Rzeczypospolitej - 15 marca 1928 roku otwarto odcinek Ustroń - Polana (długości 6,76 km), 10 lipca 1929 Polana - Wisła (obecnie Wisła Uzdrowisko, długości 2,74 km) i 11 września 1933 Wisła - Wisła Głębce (długości 5,2 km). Na tym ostatnim firma inżyniera Ksawerego Goryanowicza w latach 1931 - 1933 wybudowała siedmioprzęsłowy żelbetonowy most kolejowy o długości 106,25 metrów i maksymalnej wysokości filarów 24,5 metra nad potokiem Łabajów. Linia miała docelowo zostać przedłużona (patrz -> mapka) m.in. do Lalików (przez Koniaków), jednak wybuch II wojny światowej uniemożliwił realizację tych planów.

Po II wojnie światowej ze względu na zniszczenie przez wycofujące się wojska niemieckie mostu na Wiśle do 28 maja 1946 ruch na linii prowadzony był tylko do przystanku w Obłaźcu. Linia została w całości zelektryfikowana w roku 1974 (oddając w grudniu 1974 roku pięciotysięczny kilometr linii zelektryfikowanych w Polsce). Z uwagi na słabe parametry techniczne elektrycznych zespołów trakcyjnych serii EN57 w terenie górskim aż do końca lat 90. XX kursowały one niezależnie od popytu do stacji Wisła Głębce w tandemach.

W latach 70. XX wieku planowano wybudować ogromny parking przy stacji Ustroń, celem dalszego przewozu ruchu turystycznego w Beskid Śląski transportem kolejowym.

Na przełomie 1999 oraz 2000 roku realnym stało się zamknięcie szlaku Wisła Uzdrowisko – Wisła Głębce. Oficjalnym powodem był brak środków finansowych ówczesnego przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe na jego odśnieżanie. Po licznych interwencjach, m.in. samorządów lokalnych oraz mediów zamiar ten został cofnięty.

W 2017 roku Nadzór Budowlany nakazał budowę nowych mostów nad rzeką Wisłą w mieście Wisła z uwagi na zły stan techniczny dotychczasowych konstrukcji utrzymywanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w Sosnowcu.

Od marca 2021 do listopada 2022 roku przeprowadzono kompleksową rewitalizację linii, w ramach której wybudowano m.in. dwa nowe przystanki osobowe: Ustroń Brzegi i Wisła Jawornik. Pomimo planowania i wykonania prac ziemnych już od lat 80. XX wieku przystanek Goleszów Równia nigdy nie został zbudowany.

Obecnie jest linią jednotorową, pasażersko - towarową o drugorzędnym znaczeniu. Od 1 czerwca 2012 roku obsługę pociągów osobowych na linii przejęły od Śląskiego Zakładu Przewozów Regionalnych samorządowe Koleje Śląskie. Na linii kursują także pociągi pasażerskie spółek PKP Intercity S.A. oraz POLREGIO S.A.

Więcej informacji o linii 191 w artykułach Linia do Wisły i Linia do Wisły w okresie powojennym aż do dziś.

Wykazy Ostrzeżeń Stałych dla linii 191

Charakterystyka techniczna linii

Wykaz pociągów towarowych dla linii 190 i 191 (ważny od dnia 27 maja 1990)

Źródła informacji: Dane z Archiwum Państwowego w Katowicach, monografia „Kuźnia Ustroń 1772-2008. Dzieje zakładu, ludzi i miasta” autorstwa Lidii Szkaradnik (Ustroń 2011) oraz artykuł: „Głębce do skreślenia?” autorstwa Stanisława Bubina (Dziennik Zachodni, nr 254, 29 października 1999 roku). Wykorzystano w nim także liczne wspomnienia oraz informacje własne.