Czechowice-Dziedzice
stacja
Czynne kasy biletoweStacja węzłowa dla linii: linia 93 | linia 139



Dzieditz (1855-1921) Dziedzice (1921-1939) Dzieditz (1939-1945) Dziedzice (1945-1951) Czechowice Miasto (1951-1959) Czechowice Dziedzice (1959-2015) Czechowice-Dziedzice (2015-)

Stacja w Dziedzicach została oddana do użytku wraz z budową Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda w roku 1855. Charakterystyczny styl budynku jest niemal identyczny z budynkiem starego dworca w Bielsku, który wzniesiono w tym samym okresie. Okazały dworzec świadczy o znaczeniu jakie miała stacja już w czasach monarchii austro-węgierskiej - była to wówczas stacja graniczna, gdyż tereny za Wisłą należały do Królestwa Prus. Prócz kas biletowych, poczekalni, biur urzędów kolejowych, czy ekspedycji towarowej mieściła się tu także restauracja. Od strony peronów obiekt posiadał krytą wiatę, a na peronie (obecnie drugim) również wybudowano zadaszenie (ozdobne kolumny wykonano w hucie w Trzyńcu).

Już w początkach istnienia działalności stacji wybudowano tu również lokomotywownię, która stale rozbudowywana funkcjonuje do dziś.

Jeszcze w okresie Wielkiej Wojny 30 września 1917 roku na krytym peronie doszło do spotkania cesarzy Niemiec Wilhelma II i Austro-Węgier Karola I.

Okres międzywojenny

Ze względu na swoją lokalizację na linii magistralnej i nadgraniczne położenie stacja niejednokrotnie była świadkiem ważnych dla lokalnej społeczności wydarzeń: witano tu marszałka Ferdynanda Focha (1 maja 1923 roku), generała Edwarda Rydza-Śmigłego (10 września 1936 roku), a także pociągi wiozące prochy Henryka Sienkiewicza (25 października 1924 roku), generała Józefa Bema (20 czerwca 1929 roku) czy relikwie św. Andrzeja Boboli (11 czerwca 1938 roku).

W latach 30. wybudowano tuż obok XIX-wiecznego dworca nowoczesny obiekt dworcowego urzędu pocztowo-telegraficznego.

II wojna światowa

Do 1941 roku pociągi jadące w kierunku Zebrzydowic od strony Katowic musiały zmieniać kierunek jazdy na stacji Dziedzice. Wiązało się to z wydłużeniem czasu podróży i kłopotliwymi manewrami (wszystko to w obecności sporego ruchu towarowego). W związku z tym w 1941 roku wybudowano łącznicę Most Wisła - Ochodza, która umożliwiała przejazd w kierunku Zebrzydowic z pominięciem stacji w Dziedzicach. Pozwoliło to na odciążenie ruchliwego węzła. Z kolei w 1942 roku, chcąc ułatwić obsługę dużego ruchu na stacji zabudowano w nastawni dysponującej i trzech wykonawczych urządzenia elektromechaniczne firmy Scheidt & Bachmann, które co ciekawe działają do dnia dzisiejszego!

W okresie okupacji wybudowano na stacji kilka jednoosobowych schronów obserwacyjnych - tzw. Einmannbunker.

Po roku 1945

8 lutego 1945 roku wojska sowieckie po ciężkich walkach wyparły z Dziedzic wojska niemieckie. Jak się okazało zniszczenia dokonane przez okupanta w infrastrukturze kolejowej nie były dotkliwe i pierwszy pociąg udało się uruchomić już w 3 dni po ustąpieniu Niemców.

W latach 1945-1949 w budynku dworca funkcjonował Specjalny Punkt Etapowy Zachodni dla Polaków powracających po wojnie do kraju. W latach 1945-1947 przewinęło się przez niego blisko 500 tysięcy osób (na 1,3 miliona repatriantów obsługiwanych przez Państwowy Urząd Repatriacyjny) kierowanych tu głównie z amerykańskiej strefy okupacyjnej Niemiec i Austrii oraz Włoch, a także innych krajów południowych.

30 października 1945 roku doszło na stacji do potyczki Służby Ochrony Kolei z około setką żołnierzy sowieckich rabujących wagon z żywnością. Strzelanina przeniosła się na ulice miasta, a do opanowania sytuacji wysłano posiłki Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, SOK i pluton Wojska Polskiego z Bielska.

Stacja została zelektryfikowana w roku 1964, wybudowano wówczas również peron trzeci z blaszanymi wiatami.

Po roku 1989 i dziś

24 czerwca 2009 roku stacja została zalana wskutek ulewnych deszczy jakie przeszyły nad południową częścią województwa śląskiego.

5 kwietnia 2011 roku około godziny 23:00 doszło do wykolejenia wagonów pociągu towarowego jadącego torem nr 8 na przejściu dla pieszych. W wyniku tego zdarzenia wykolejone wagony uszkodziły fragment torowiska i zadaszenie nad peronem pierwszym.

Nieremontowany od lat dworzec dnia 2 sierpnia 2013 roku wpisany został do rejestru zabytków. Lata zaniedbań spowodowały jednak jego znaczną dekapitalizację - rozebrano zawaloną po wypadku w roku 2011 wiatę od strony peronu, z elewacji odpada tynk i wsporniki wspomnianej wiaty, część ścian zabezpieczono siatką. Wewnątrz mieści się poczekalnia z kasami biletowymi, biura, a także mieszkania.

W kwietniu 2020 roku PKP S.A. podpisały umowę projektową na remont obiektu dworcowego. Zgodnie z projektem poznańskiej Pracowni Architektonicznej GPVT w części centralnej przewidziano poczekalnię z kasami i toaletami oraz lokalem komercyjnym, w części wschodniej pomieszczenia przychodni, a w części zachodniej - Straży Ochrony Kolei. W części centralnej miałyby być ulokowane pomieszczenia do wynajęcia przez samorząd na cele muzealne. Ponadto założono wyłączenie z użytkowania części istniejących pięter, głownie w środkowej części budynku, a także odtworzenie zabytkowej wiaty dworcowej.

Obsługę podróżnych zapewniają trzy niskie perony, w tym dwa wyspowe z zadaszeniem. Pomimo dużego znaczenia stacji i sporego ruchu, nie posiada ona wyświetlaczy na peronach ani w poczekalni. Brak jest również przejścia podziemnego. Aby przejść z poczekalni na perony, trzeba skorzystać z przejścia przez ruchliwe tory - dlatego też każdemu wjazdowi/wyjazdowi pociągu z peronów towarzyszy zwrotniczy z posterunku zwrotniczego nr 12 mieszczącego się tuż obok przejścia, na peronie drugim, który pilnuje, aby nikt nie wbiegł na tory w czasie przejazdu pociągu. Na peronie 2 i 3 o długości 303 metrów znajdują się schody umożliwiające wyjście na wiadukt ulicy Traugutta.

Stacja posiada cztery zelektryfikowane tory główne zasadnicze, siedem głównych dodatkowych, siedem kierunkowo-odjazdowych (z tych ostatnich tylko cztery zelektryfikowane) oraz szereg torów bocznych. Ruch prowadzony jest przy pomocy nastawni dysponującej „CD” oraz trzech nastawni wykonawczych „CD1”, „CD2” i „CD3” wyposażonych w urządzenia elektryczne suwakowe.

Stacja posiada rampę ładunkową, do której prowadzi tor żeberkowy o długości ogólnej 410 metrów o pojemności 17 wagonów.

Po stronie wschodniej znajduje się górka rozrządowa, obecnie służąca jako tor wyciągowy.

Stacja w Czechowicach-Dziedzicach jest jedną z ważniejszych stacji węzłowych w województwie śląskim. Krzyżują się tutaj linie 139 Katowice - Skalite Serafinov oraz 93 Trzebinia - Zebrzydowice. Na terenie stacji znajduje się również lokomotywownia i rozpoczynają tu bieg bocznice do dawnej rafinerii paliw Lotos Czechowice, kopalni węgla kamiennego „Silesia” i Walcowni Metali „Dziedzice”. W obrębie stacji znajduje się również baza specjalnego pociągu sieciowego PKP Energetyka (jedna z dwóch w województwie śląskim).

Zgodnie z danymi Urzędu Transportu Kolejowego dobowa wymiana pasażerska (czyli liczba podróżnych wsiadających i wysiadających każdej doby) na stacji w 2017 roku wynosiła 1000 osób.

W kwietniu 2019 roku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. ogłosiły przetarg na komplekową modernizację węzła kolejowego Czechowice-Dziedzice. Przewiduje ona m.in. budowę lokalnego centrum sterowania (LCS), które sterować będzie ruchem na odcinkach Goczałkowice Zdrój - Czechowice-Dziedzice - Zabrzeg, wymianę torów, rozjazdów i sieci trakcyjnej w obrębie stacji. Wszystkie perony zostaną dostosowane do potrzeb osób o ograniczonych możliwościach poruszania się, a ułatwią to windy oraz pochylnie. Dla osób niedowidzących i niewidomych dostępne będą tablice informacyjne z alfabetem Braille'a. W ramach prowadzonych prac perony zostaną wyposażone w nowoczesne elementy informacji wizualnej jak tablice informacyjne, czy gabloty, a także ławki i nowe wiaty. Zabytkowa wiata z peronu nr 2 zostanie przeniesiona do ponownej zabudowy na nowo budowanych peronach kolejowych zgodnie z zaleceniem konserwatora zabytków, a jej istniejące nieoryginalne pokrycie z blachy trapezowej zostanie zastąpione deskowaniem i pokryte papą termozgrzewalną. Dla zwiększenia bezpieczeństwa na stacji przewidziano monitoring. Perony będą miały długość 300 i 400 m, zostaną podwyższone do 0,76 m nad główkę szyny, aby ułatwić wsiadanie i wysiadanie z pociągów. Zostaną one również wyposażone w antypoślizgową nawierzchnię i w ścieżki naprowadzające z wypukłą fakturą. Prace mają się zakończyć w październiku 2023 roku.

Położona jest na wysokości 257 m n.p.m.

Schemat stacji (stan na luty 2007)

Tablica przyjazdów

Tablica odjazdów

Na mapie ↴


Zapowiedzi:
Pociąg osobowy do Bielska i przyspieszony do Katowic
Pociąg osobowy do Krakowa Głównego (2009)
Pociąg IC „Ondraszek” do Warszawy Wschodniej (2009)
Pociąg przyspieszony RegioPlus do Częstochowy
Pociąg pospieszny „Sztygar” do Lublina

Galeria współczesna (kliknij aby powiększyć zdjęcie)


Zaktualizowano 30 czerwca 2020 roku
Copyright © Koleje Śląska Cieszyńskiego 2007-
km
46
664
W górę strony